Futures Basis : Basis Risk (2)

ในการสัมนาครั้งนี้มีการหยิบยกสาเหตุต่างๆ เพื่อมาอธิบายเหตุการณ์ดังกล่าว เช่น การเพิ่มสัดส่วนการลงทุนในลักษณะเก็งกำไรจากกองทุน Hedge Funds ขนาดใหญ่ และ สภาวะการซื้อขายที่ผิดไปจากปกติในตลาดจริง เนื่องจากภาวะขาดแคลนสินค้าการเกษตรในปัจจุบัน (สำหรับท่านผู้อ่านที่สนใจ ท่านสามารถค้นหารายละเอียดเพิ่มเติมได้จาก www.cftc.gov ครับ) ซึ่งก่อให้เกิดความคลาดเคลื่อนระหว่างราคาทั้งสอง และ ส่วนต่างของราคานี้ เราเรียกว่า Basis อย่างที่ได้พูดถึงในสัปดาห์ที่แล้วนั่นเอง

อันที่จริง Basis นี้ไม่ใช่ปรากฏการณ์ที่แปลกใหม่ แต่เป็นความเสี่ยงที่มีอยู่โดยปกติสำหรับสัญญา Futures อยู่แล้ว ขึ้นอยู่กับว่า นักลงทุนใช้สัญญาล่วงหน้าเพื่อหาผลตอบแทน หรือ เป็นเครื่องมือสำหรบการประกันความเสี่ยง

สำหรับนักลงทุนที่แสวงหาผลตอบแทนจากการลงทุนใน Futures ซึ่งเน้นการทำกำไรจากความเคลื่อนไหวของราคา การลงทุนในลักษณะนี้ นักลงทุนอาจให้ความสำคัญแก่ Basis ค่อนข้างน้อย เพราะเกือบจะทุกครั้ง ราคา Futures ก็จะเคลื่อนไหวไปตามปัจจัยสำคัญสนับสนุนอยู่เสมอ ฉะนั้น สำหรับนักลงทุนทั่วๆ ไป หากท่านทำการวิเคราะห์ทิศทางราคาได้อย่างถูกต้องท่านก็น่าจะมีผลตอบแทนจากการลงทุนอย่างแน่นอน ส่วนผลกำไรจะมีมากหรือน้อย อาจขึ้นอยู่กับระดับความเสี่ยงของ Basis Risk ในขณะนั้น

ในอีกมุมมองหนึ่ง ผู้ประกอบการที่ใช้สัญญา Futures เพื่อป้องกันความเสี่ยงจะให้ความสำคัญกับ Basis Risk ค่อนข้างมากเพราะ Basis Risk ทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถปิดความเสี่ยงของราคาได้ทั้งหมด ยกตัวอย่างง่ายๆเช่น ผู้ประกอบการยางพารารายหนึ่งได้ประกันความเสี่ยงที่ราคาสินค้าจะลดลง โดยเปิด short position ไว้ล่วงหน้า 1 เดือน ที่ราคา 90 บาท ซึ่งบังเอิญเท่ากับราคาในตลาดจริงขณะนั้น (Basis = 0) เมื่อถึงวันซื้อขายสุดท้าย ราคาสินค้าในตลาดจริงได้มีการปรับตัวลดลง 5 บาท ในขณะที่ราคา Futures มีการปรับตัวลดลงเพียง 3 บาท (Basis = 2) จะเห็นได้ว่า ผู้ประกอบการรายนี้มีกำไรจาก สัญญา Futures เพียง 3 บาท ซึ่งน้อยกว่าราคาสินค้าในตลาดจริงที่ลดลงถึง 5 บาท

ส่วนต่างราคาที่เกิดขึ้นนี้ (Basis Risk) ผู้ประกอบการสามารถจัดการได้ด้วยการส่งมอบสินค้าผ่านตลาดล่วงหน้านั่นเองครับ เพราะว่า ราคาสินค้าที่ใช้ส่งมอบจะเท่ากับราคายุติสุดท้าย ซึ่งในกรณีนี้ เท่ากับ 87 บาท เมื่อนำไปบวกกับกำไรจากสัญญา Futures 3 บาท เท่ากับว่า ผู้ประกอบการรายนี้สามารถขายได้ที่ราคา 90 บาทตามที่ตั้งใจไว้ (ซึ่งเป็นหนึ่งในเหตุผลว่าทำไม Commodity Futures ส่วนใหญ่จึงเป็นสัญญาที่มีการส่งมอบสินค้าจริง)

ในทางปฏิบัติจริงนั้น ผู้ประกันความเสี่ยง มีกลยุทธ์ในการจัดการ Basis ได้หลายทาง โดยไม่จำเป็นต้องซื้อขาย Futures เพื่อส่งมอบรับมอบเพียงอย่างเดียว ดังนั้น การส่งมอบสินค้าผ่านตลาดล่วงหน้า จึงมีสัดส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับปริมาณการซื้อขายสัญญาล่วงหน้า (ไม่ถึง 1 %) เท่านั้น